Woordjes leren als een PRO met ZIBBA!

Woordjes leren: hoor je je zoon/dochter al zuchten bij het idee alleen al? Als je zoon/dochter op de ‘middelbare’ zit, herken je dit als ouder vast wel.  Je puber moet héél veel woorden leren voor Engels, Duits, Frans, Spaans en vaak ook nog voor Nederlands.  Het zijn er meestal niet alleen veel, maar hij/zij moet de woordjes natuurlijk niet alleen kennen voor het S.O. van morgen of voor overmorgen. Woordjes leren doe je voor de lange termijn, tenminste dat zou zo moeten zijn. Woordjes leren is ook belangrijk. De hoeveelheid woordjes die je puber kent, bepaalt niet het cijfer voor het S.O. woordjes, maar bepaalt ook een voor een belangrijke deel het cijfer voor lees-, luister- en spreekvaardigheidstoetsen. Maar hoe leert je puber nu het beste die woordjes? De docenten noemt het vaak ‘simpel rijtjes stampen’.  Maar wat je docent ´simpel´ noemt, is voor jouw puber vaak pure horror. Wat is daar de oorzaak van en nog belangrijker: hoe pak je woordjes leren dan wel aan?

Woorden leren een echte uitdaging?

Waarom is het leren van woorden vaak een echte uitdaging voor de meeste pubers? Op de eerste plaats vinden pubers woordjes leren heel saai. Het puberbrein houdt niet van ‘saai’, maar juist van een beetje actie en sensatie.  Hoe kan je zoon/dochter zo’n huiswerktaak dan aanpakken, zodat die beter aansluit bij de manier waarop het puberbrein werkt?

Leren leren

Leren kun je leren! Het is duidelijk dat het goed verwerken en onthouden van informatie belangrijk is bij het leren. Maar hoe je doe je dat dan? De docenten vertellen precies wát je puber moet leren, maar vrijwel nooit hoé je dat moet doen. Dat is eigenlijk best opmerkelijk. Je puber moet iets kunnen, waar hij/zij nog nooit les in heeft gehad. De meeste puber moeten ‘leren’ echt ‘leren’.

Stampen, stampen, stampen

Misschien heb je als ouder/begeleider wel eens advies gevraagd aan de docent van je zoon/dochter hóe woordjes te leren. Jij hebt namelijk niet alleen te maken met een puber die als een berg tegen zo’n taak op ziet, maar ook met de frustratie en de dagelijkse huiswerkstrijd die daarmee gepaard gaat. Als je een talendocent vraagt hoe je puber de -tig woordjes moet leren die hij/zij voor morgen of overmorgen heeft opgekregen, zal de docent waarschijnlijk zeggen dat je ze ‘gewoon’ vaak moet herhalen. Je moet ze erin stampen. Dat klinkt aannemelijk, want zo heb jij het als ouder/begeleider vroeger op school vaak ook gedaan en soms werkte dat ook prima. Maar wat als dat niet zo is? Is al dat stampwerk sowieso wel de meest effectieve manier om woordjes te leren en onthouden?

Geheugentechnieken

Woordjes leren kost tijd en herhaling is nodig. Dat zal niemand bestrijden en ik ook dus ook niet. Er zijn vast ook wel pubers die er geen moeite mee lijken te hebben. Ze lijken vrijwel moeiteloos hele rijen woorden in hun hoofd te kunnen opslaan. Misschien frustreert je dat als ouder en vraag je je af waarom het jouw zoon/dochter dan niet lukt. Pubers zelf denken vaak dat ze een slecht geheugen hebben of dat ze gewoon minder slimmer zijn dan hun vrienden en klasgenoten. Ik kan  je vertellen dat woordjes leren niets met intelligentie te maken heeft. Het heeft zelfs niets te maken met de kwaliteit van je geheugen. Niemand heeft een slecht geheugen bij de geboorte. Voordat je zoon/dochter op de ‘middelbare’ zit, heeft hij/zij al onnoemelijk veel geleerd. Dat zou niet het geval zijn als hij/zij een slecht werkend geheugen zou hebben. Je puber traint hooguit zijn/haar geheugen onvoldoende of op de verkeerde manier. De manier waaróp iemand leert, bepaalt namelijk voor een groot gedeelte het leersucces. Woordjes ‘stampen’ is niet effectief. Woordjes leren met behulp van geheugentechnieken werkt wél.

Geheim wapen

Vraag een ‘geheugenkampioen’ hoe het kan dat hij/zij zoveel kan onthouden, dan zal het antwoord zijn dat hij geheugentechnieken gebruikt. Geheugenkampioenen associëren en maken beelden bij woorden. Die beelden koppelen ze aan de woorden die ze moeten onthouden en die slaan ze op in hun hoofd. Een bekende geheugenkampioen is Boris Konrad. Hij gebruikt verschillende geheugentechnieken, waarvan sommige bekend zijn onder verschillende namen. Het basisidee is echter altijd hetzelfde: moeilijk te onthouden informatie zoals namen, data, feiten, cijfers of technische zaken worden altijd gekoppeld aan beelden, emoties en bestaande kennis. Onze hersenen zijn heel goed in het onthouden van wat we ervaren, zien en waar er iets gebeurt. Als je nu een informatie omzet in een ervaring,  dan snapt  je brein al hoe je die informatie  moet opslaan!

Ezelsbruggetjes

Pubers die woordjes schijnbaar moeiteloos leren, zetten ook leer-en geheugentechnieken in. Ze gebruiken ezelsbruggetjes of ze verzinnen een gek verhaal. Bij het opslaan van informatie, gaat het er namelijk vooral om hoé je de informatie opslaat. Welke technieken je puber gebruikt om woorden te leren, voorspelt hoe goed hij/zij die woorden morgen, overmorgen of de week daarna nog weet. De manier van leren is dus zeker zo belangrijk als de tijd en herhaling die je erin stopt. Geheugentechnieken zijn technieken. Iedereen kan die leren, dus ook jouw zoon/dochter. Iedereen die bereid is daarin een beetje tijd te investeren, zal er een leven lang plezier van hebben.

Wereldkampioen leren

Hoe groot het effect is van het toepassen van geheugentechnieken, bewijst de achtvoudig wereldkampioen Memoriseren (uit het hoofd leren), Dominic O’Brien.  Hij was in staat 7500 vragen en antwoorden uit zijn hoofd kan leren, terwijl hij ze maar één keer te zien kreeg! Dominic heeft geen uitzonderlijk talent, maar hij heeft een bijzonder goed getraind geheugen. Hij associeert en gebruikt geheugentechnieken om alle informatie in zijn hoofd op te slaan.

Geheugenpaleis

Dominic, en met hem vele geheugenexperts, maakt van zijn hoofd een ‘geheugenpaleis’, waarin hij alle informatie systematisch opslaat. Omdat hij alles netjes in zijn hoofd opslaat, kan hij de informatie dus ook weer snel en gemakkelijk terugvinden. Je kunt zo’n systeem vergelijken met een kast. Als je alle spullen netjes en systematisch opruimt, dan kun je ze snel weer terug vinden. Mik je er dingen zomaar in, dan kost het veel meer tijd om ze terug te vinden, áls je dat al kunt ! Gelukkig hoeft je puber geen 7500 woorden uit zijn/haar hoofd te leren, maar de tips die ik je geef, zullen er zeker voor zorgen dat de cijfers snel zullen verbeteren. Je puber blij en jij blij!

Hieronder mijn favoriete leertips!

ZIBBA!

Wat onthoudt je puber beter: woorden of beelden? De meeste ouders/begeleiders zullen zeggen ‘beelden’ en dat klopt ook.
Wat onthoudt je puber ook beter?  Gewone, dagelijkse dingen of gekke dingen? Het is waarschijnlijk geen verrassing voor je dat je puber gekke dingen veel beter onthoudt, want het puberbrein houdt wel van een beetje ‘actie’ en ‘sensatie’.  Om goed aan te sluiten bij de werking van het puberbrein, heb ik een techniek ontwikkeld die ik ZIBBA heb genoemd. Bij ZIBBA slaat je puber woorden op door ze te koppelen aan beelden, emoties en bestaande kennis. Dat is precies de manier waarop geheugenexperts informatie onthouden.  ZIBBA werkt als een soort superlijm voor het geheugen van je puber. Dit soort geheugentechnieken werken natuurlijk niet alleen goed bij pubers, maar bij iedereen die snel, slim en gemakkelijk informatie wil opslaan.

Waar staat ZIBBA voor?

De ZI staat voor ‘Zintuigen’. Gebruik zoveel mogelijk zintuigen tegelijkertijd bij het leren. Lees niet alleen, maar zeg woorden hardop, maak een mindmap van moeilijke woorden of loop bij het onthouden en spellen van woorden.

De eerste B staat voor Bekend. Woorden die je wilt onthouden, moet je koppelen aan informatie die al bekend voor je is. Je gebruikt die informatie als ‘kapstok’.

De tweede B staat voor Beelden. Zet woorden zoveel mogelijk om in beelden. Houd de beelden simpel. Hoe simpeler, hoe beter!

De A staat voor Absurd. Maak de beelden zo ‘gek’ mogelijk. Hoe gekker, hoe gemakkelijker je het beeld kunt onthouden. Het puberbrein houdt niet van saai! Een beeld van een grijze olifant is niet zo bijzonder. Het wordt gek en dus ook bijzonder, als je die olifant rood maakt en laat zwemmen in de zee!

Test jezelf

Ik wil graag een eenvoudige test met je doen om jou als ouder/begeleider zelf het effect van ZIBBA te laten ervaren. Hieronder staan 2 rijen willekeurige woorden naast elkaar. Ik wil graag dat je die woorden aan elkaar koppelt door middel van de ZIBBA-techniek. Bedenk dus: hoe gekker je de koppelingen maakt, hoe beter je ze onthoudt. Stel jezelf de koppelingen levendig voor. Het is belangrijk dat je er een gek ‘filmpje’ van maakt in je hoofd.

Deel 1: leer de volgende woorden in 1 minuut uit je hoofd!

Stoel      – Olifant
Bal          – Politieauto
Kauwgum – Sprinkhanen
Vaas         – Zaag
Gitaar       – Aap
Computer  – Hamer
Ballon        – Mixer
Bed           – Muis
Boek          – Baby
Boom         – Zeehond

Hier komt een deel van de woordparen nog een keer. Bedek het bovenste rijtje en schrijf het woord op dat erbij hoort.

Deel 2: schrijf het bijbehorende woord op! 

Zeehond
Kauwgum
Hamer
Gitaar
Stoel
Ballon
Muis
Boom
Bed
Politieauto

De kans is groot dat je de meeste woorden nog wist. Hoe komt dit? Je hebt sterke, gekke beelden gemaakt. Je hebt ook een woord gekoppeld aan een ander woord. Deze koppeling zorgt er in je brein voor dat het ene woord het andere weer in je geheugen oproept. Merk je hoe sterk deze techniek voor jou werkt bij het opslaan van informatie? Snap je dat het toepassen van dit soort technieken heel belangrijk zijn voor het schoolsucces van je zoon/dochter?

Back To School

Dit jaar is voor iedereen een bizar schooljaar geweest. Veel pubers hebben de school de afgelopen maanden niet of nauwelijks van binnen gezien. Sommige pubers hebben in de thuissituatie nog wel braaf hun huiswerk gedaan, maar mijn ervaring is dat de meeste al heel lang in de vakantiestemming zijn… Het zal dus ook niet meevallen om in augustus/september de draad weer op te pakken. Ik heb daarom een LIVE Online Training ontwikkeld, speciaal voor pubers die het leren van woordjes lastig vinden. In de training leert je zoon/dochter precies hoe hij/zij woorden kan omzetten in sterke beelden. Heb je vragen of wil je een advies? Bel me of stuur me een mailtje.

Ken je iemand voor wie deze tips ook nuttig kunnen zijn? Deel dan het bericht op sociale media.