Pubers en het ‘Nieuwe Leren’

Uitdaging

Voor pubers kan het schoolleven sowieso al een uitdagende tijd zijn, maar helemaal nu we nog midden in een crisissituatie zitten en het nog heel onzeker is wanneer dit allemaal voorbij is. Hopelijk is dat snel het geval, maar de situatie blijft op het moment uiterst onzeker. Maar ook als de situatie weer is genormaliseerd, kun je de direct toepasbare tips die ik je geef in dit artikel zeker ook goed inzetten. 

‘Nieuwe leren’

De meeste scholen hebben zich inmiddels aangepast aan de huidige situatie en hun lessen online hervat. Ook mijn werkplek heeft zich inmiddels verplaatst naar de computer. Omdat de meeste ouders ook thuis werken, heb ik veel met hen over gesproken over hoe zij en hun kinderen het ‘nieuwe leren’ ervaren.

Dit is waar pubers tegenaan lopen

Hoewel pubers zich snel lijken aan te passen aan de veranderde omstandigheden, bleken zij toch wel tegen een aantal zaken aan te lopen, zoals M. een meisje dat in de brugklas zit. 
In het begin leek het vooruitzicht niet naar school te kunnen best prettig. Ze hoefde niet zo vroeg op te staan. Ze hoefde ook niet door weer en wind naar school te fietsen, maar dat bleek toch niet op te wegen tegen het gemis.  
Het gemis van de uitleg in de klas en vooral ook de directe interactie met haar docenten en haar medeleerlingen. Ook bleek het niet zo eenvoudig om structuur in de dag te krijgen. Aldoor maar thuis zijn bleek dus niet zo fijn als ze had gedacht met als gevolg: stress! 

Wat hebben pubers nodig?

Voor M. en voor de meeste leerlingen is deze situatie gelukkig tijdelijk en normaal gesproken is ze, met wat hulp, al goed in staat om haar huiswerk te plannen en te organiseren.  Ze weet al precies wat ze nodig heeft. Ze komt er dus wel.  

Er is echter ook een groep kinderen die heel heftig kan reageren op veranderingen en die daar minder goed mee om kan gaan. Kinderen die snel overprikkeld raken. Kinderen die heel gevoelig zijn voor stemmingen en sferen. Of kinderen die snel angstig zijn.  Ik denk aan beelddenkende kinderen, hoogbegaafde kinderen of kinderen met AD(H)D. Zij weten vaak minder goed wat ze nodig hebben. 

Executieve functies

Veel kinderen die bij mij in de praktijk komen zijn beelddenker en/of dyslectisch. Zij hebben vaak zwakkere executieve functies. Executieve functies zijn vaardigheden die nodig zijn om taken goed uit te voeren. Zo zijn beelddenkers minder goed in staat om zichzelf aan te sturen.

Executieve functies

Structuur, tijd en plannen

Van nature hebben zij weinig met structuur en tijd. Zij kunnen zich dus normaal gesproken al niet goed aan afspraken over tijd houden. Laat staan in deze tijd waar weinig zekerheden en ankerpunten zijn. 

Beelddenkers hebben vaak ook een hekel aan plannen. Met het begrip ‘tijd’ hebben ze ook al niet veel. Beelddenkers denken meestal tijd genoeg te hebben. Het gevolg is dat ze chronisch te laat zijn als zij daarop niet worden aangestuurd door de omgeving. 

Dat maakt deze huidige tijd extra lastig voor hen, want als ze ’s ochtends opstaan, ligt de hele dag nog voor hen. De structuur van de school is grotendeels weggevallen. Ze hebben voor hun gevoel meer dan genoeg tijd om hun huiswerk te doen, waardoor het gevaar bestaat dat ze niet op tijd of zelfs helemaal niet beginnen met hun taken. 

Wat kun je thuis zelf doen?

Wat kun je als ouder thuis zelf doen? Als ouder zit je nu natuurlijk ook in een lastig parket. Je moet je eigen werk combineren met het schoolwerk van je kind. Hoe jonger je kind is, hoe meer er van je gevraagd zal worden. Maar ook als je een puber in huis hebt, kan dit voor jou een hele uitdaging zijn. Praktisch, maar ook emotioneel. 

Leren aanmoedigen

Als pubers niet voldoende in actie komen of niet op tijd in actie komen, dan leert de praktijk dat gezamenlijk doelen stellen kan helpen om het leren aan te moedigen. Het is daarbij wel belangrijk dat je uitgaat van een doel dat ook belangrijk is voor pubers. Zorg net zo lang voor steun en toezicht totdat de puber succes daarbij boekt.

Voort wat, hoort wat

Het kan ook helpen om een gezamenlijk doel te bereiken als je uitgaat van het principe ‘voort wat, hoort wat’. Je stelt dan een bepaalde beloning in het vooruitzicht waarvan je weet dat het iets is wat de puber graag wil. Uit de dagelijkse praktijk weet ik dat de meeste pubers wel erkennen dat er een probleem is  met het beginnen, het plannen/organiseren of leren van het huiswerk, maar ze vinden dat probleem vaak een stuk minder belangrijk dan hun ouders/begeleiders. Pubers zijn namelijk nog wel eens geneigd te denken dat het allemaal wel meevalt en dat die paar onvoldoendes ‘gemakkelijk’ nog kunnen worden weggewerkt. Als ouders/begeleiders kun je dan iets geven in ruil voor iets wat jij graag wilt, zoals voldoende schoolresultaten. 

belonen helpt!

7 direct toepasbare tips vanuit de praktijk


1. Werk vooral samen en trap niet in een communicatie valkuil, zoals vergelijken met vrienden/vriendinnen of broers/zussen.   

2. Laat pubers studeren in studieblokken van 25 – 5 of 40 -5. Dus 25 of 40 minuten geconcentreerd werken en daarna 5 minuten pauze. 

3. Houd bij het bepalen van studieblokken rekening met het energiepatroon van pubers. De meeste volwassenen hebben op bepaalde momenten meer energie dan op andere momenten. Dat geldt zeker voor pubers. 

3. Toch snel afgeleid? Vraag pubers om te bedenken wat ze tegen zichzelf kunnen zeggen om verleidingen te weerstaan. Vraag ook wie of wat ze daarbij zou kunnen helpen om het vol te houden. 

4. Laat pubers een beeld hierbij maken in de vorm van een tekening/ plaatjes die de gewenste situatie weerspiegelt. 

5. Chaos in de kamer? Vraag  pubers om manieren te bedenken waarop ze hun werkplek kunnen ordenen en ook opgeruimd kunnen houden. 

6. Laat pubers zelf bepalen wat de beste systeem is om het huiswerk te organiseren. Sommige willen een apart schrift voor ieder vak. Andere willen liever met één multomap met (gekleurde) tabbladen werken. Bied je hulp aan als je merkt dat ze zelf niet goed weten wat voor hen gaat werken. 

7. Maak dagelijks een plan. Wat moet er worden gedaan? Voor wanneer moet dat worden gedaan? Hoeveel tijd is er voor nodig? Denk hierbij ook aan langetermijnopdrachten. Hoe verder weg, hoe meer tijd pubers denken te hebben. Dat geldt eigenlijk voor iedere puber, maar zeker beelddenkers beginnen vaak chronisch te laat! 

Heb je behoefte aan meer ondersteuning? Dan kun je overwegen om online begeleiding in te zetten bij het huiswerk. Ook kan het helpen om pubers een Leren Leren Training te laten volgen.

Vind je dit een interessant artikel*? Deel het dan met je netwerk. 

*dit artikel is deel gebaseerd op het boek Slim Maar.. (Guare/Dawson/Guare )